Van probleem naar proces: structureel verbeteren in de zuivelproductie
Bij de productie van zuivel is het herkennen van afwijkingen onderdeel van het dagelijks werk. Denk aan een te zuur ruikende yoghurt, of een kaas die schimmelplekken vertoont. Er wordt direct bijgestuurd, maar later blijkt het probleem terug te komen. In veel gevallen is niet de oplossing het probleem, maar het ontbreken van inzicht in het proces.
Bescherming & conserverenFood SafeHygiënische procesruimte
De valkuil van snelle aannames
Wanneer een afwijking wordt geconstateerd, denken we vaak al snel te weten wat de oorzaak is. Op basis van ervaring en eerdere situaties wordt er direct bijgestuurd. Hoewel dit soms effectief lijkt, schuilt hier ook een risico. Door te snel één oorzaak aan te wijzen, kan de werkelijke oorzaak onopgemerkt blijven. Een probleem heeft namelijk zelden één duidelijke oorzaak. Vaak is er sprake van een samenloop van omstandigheden binnen het proces. Daarom is een grondige probleemanalyse belangrijk om herhaling te voorkomen.
Eerst begrijpen, dan oplossen
Een goede probleemanalyse vraagt om tijd en aandacht. Ervaring leert dat ongeveer 80% van de tijd moet worden besteed aan het achterhalen van de oorzaak, 15% aan het begrijpen ervan en slechts 5% aan het daadwerkelijk oplossen van het probleem. Die verdeling voelt misschien tegenstrijdig, maar zorgt er juist voor dat oplossingen gericht en duurzaam zijn.
Door bewust tijd te nemen voor analyse, ontstaat inzicht in wat er écht gebeurt. Niet alleen waar het misgaat, maar ook waarom.
Terug naar het proces: wat gebeurt er écht?
Procesdenken betekent het loslaten van aannames en het stap voor stap bekijken van de wat er echt gebeurt. Van melkbron tot eindproduct, en alles wat daartussen plaatsvindt. De productie van zuivel als geheel te bekijken, worden verbanden zichtbaar die eerder verborgen bleven. Vragen die hierbij helpen zijn bijvoorbeeld
- Wat gebeurt er in elke stap van het proces?
- Waar in het proces ontstaat de afwijking?
- Is wat zichtbaar is de oorzaak, of slechts een gevolg?
- Wat verandert er als we verder terugkijken in het proces?
Door deze vragen consequent te stellen, verschuift de focus van snelle oplossing, naar doordachte keuze.
Proces in dagverse zuivel en kaas
Meten = weten
Feiten vormen de basis van elke goede analyse. Dat betekent meten, onderzoeken en vergelijken. Zowel het product als de omgeving kunnen hierin worden meegenomen. Denk aan microbiologisch onderzoek en aanvullende metingen zoals temperatuur, pH, luchtkwaliteit, concentraties en vochtgehalte. Deze gegevens helpen om aannames te onderbouwen of juist los te laten, en geven richting aan vervolgstappen.
Pas wanneer duidelijk is wat de oorzaak is, of een combinatie van oorzaken, kunnen gerichte maatregelen worden genomen. Vervolgens is het belangrijk om te controleren of deze maatregelen het gewenste effect hebben. Door oplossingen te borgen in het proces, wordt herhaling voorkomen en ontstaat structurele verbetering. Een goede probleemanalyse is geen vertraging, maar een investering in kwaliteit, continuïteit en betrouwbaarheid van het proces.
Advies en ondersteuning
Heeft u vragen over terugkerende afwijkingen? In2Food denkt graag met u mee.
